ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 1-р сарын 20
АНУ-ын Сангийн яам эсэргүүцлийн жагсаалыг дарсантай холбогдуулан Ираны албан тушаалтнуудад хориг арга хэмжээ авч, газрын тос, нефть химийн орлогыг бий болгож, шилжүүлэхэд ашигладаг сүүдрийн санхүүгийн сүлжээг тусад нь онилж, тус дэглэмийн дарангуйллын үйл ажиллагаа болон хэт даврагч бүлгүүдийг дэмжихэд оролцсон хувь хүн, байгууллагуудын үүргийг дурджээ. (АНУ-ын Сангийн яам)
Их Британи улс Украин (Урейн)-тай байгуулсан 100 жилийн түншлэлийн нэг жилийн ойг тохиолдуулан, эрчим хүч-дэд бүтцийн дэмжлэгт 20 сая фунт.Стерлинг олгохыг хурдасган, сургуулиудын хамтын ажиллагааны санаачилгыг өргөжүүлж, урт хугацааны аюулгүй байдал, тэсвэр тэвчээр, боловсролын харилцааг бэхжүүлэн тэмдэглэж байна. (Их Британийн Засгийн газар)
Ирланд улс Украин (Урейн) улс дахь хүмүүнлэгийн төслүүдэд 3 сая евро амлаж, үргэлжилж буй дайнаас улбаатай хүндрэл бэрхшээлийн үед эмзэг бүлгийн иргэдэд өвлийн улирлын онц байдлын дэмжлэг, бэлэн мөнгөний тусламж, сэтгэцийн эрүүл мэндийн үйлчилгээ үзүүлэх зорилгоор Ирландын Concern Worldwide, Ирландын Улаан загалмай нийгэмлэг, Трокейр хэмээх хүмүүнлэгийн байгууллагуудад тус бүр 1 сая евро хандивлажээ. (Ирланд Пост)
[Японы] Токио хотын Тамачи өртөөнд цахилгаан тасарсны улмаас Яманоте, Кейхин-Тохоку төмөр замууд хэдэн цагийн турш хаагдан, 673,000 орчим зорчигчийн өглөөний ажилд явах зорчих хөдөлгөөнд саатал учруулжээ. Гацсан зорчигчид галт тэрэгнээс явган гарч, томоохон өртөөнүүд хэт ачаалалтай болсон байна. (Ройтерс)
Гарын мудра (гарын байрлал) нь Энэтхэгийн иогийн уламжлалаас гаралтай.
Ади Мудра: Эрхий хуруугаа алган дотроо хийж нударгаа атгах нь мэдрэлийн системийг тайвшруулж, толгой болон хоолой руу очих хүчилтөрөгчийн урсгалыг нэмэгдүүлдэг. Притхви Мудра: Ядам хурууг эрхий хурууны үзүүрт хүргэх нь хоол боловсруулалт, бодисын солилцоог сайжруулахад тусалдаг. Акаш Мудра: Дунд хуруугаа эрхий хурууны үзүүрт хүргэх нь тархинд сэтгэцийн тунгалаг байдал, зөн совинг сайжруулж, оюун санааг хоргүйжүүлэхэд тусалдаг. Меруданда Мудра: Эрхий хурууг өргөх (эрхий хурууг сунгасан нударга) нь прана (энерги)-ийн урсгалыг нурууны дагуу дээш, доош чиглүүлж, биеийн байрлалыг сайжруулж, нурууны ачааллыг бууруулдаг. (Өдөр тутмын Мудра – Аапкикюти 1989)
АНУ-ын Конгрессын өмнө мэдүүлэг өгсөн мэргэжилтнүүд ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-т чатботууд нь хүүхдийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд ноцтой эрсдэл учруулж, эрүүл бус хамаарал үүсгэж, аюултай зөвлөгөө өгдөг болохыг анхааруулж байна. Хууль тогтоогчид одоо эмзэг залуу үеийг дижитал мөлжлөг, тусгаарлалтаас хамгаалахын тулд холбооны яаралтай хяналт, насны хатуу хязгаарлалт тогтоохыг шаардаж байна. (Фокс Ньюс)
Турк улс даяар өвлийн улирлын амьсгалын замын халдвар нэмэгдэж байна. Эмч нар бокавирус нь хоёр нас хүрээгүй хүүхдүүдэд уушгины хүнд хэлбэрийн хатгалгаа үүсгэж болзошгүй бөгөөд эрт эмчлүүлэх, халдвар хамгаалал сахих шаардлагатайг анхааруулж байна. (Турк Өнөөдөр)
[Өмнөд Африкийн] Крюгер үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн үерийн улмаас хаагджээ. Олон долоо хоног үргэлжилсэн борооны улмаас цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ажилтнууд, зочдыг нисдэг тэргээр аврахад хүрсэн бөгөөд цэцэрлэг хүрээлэн үргэлжлэн оршдог Мпумаланга, Лимпопо мужуудад 19-өөс дээш хүн амь насаа алджээ. (Ассошиэтед Пресс)
[Канадын] Оттава хотод 25 см орчим зузаантай орсон, их хэмжээний цасны дараа замуудыг цэвэрлэжээ. Сургуулийн автобуснууд үйлчилгээндээ эргэн орсон бол албаны хүмүүс мөстсөн замд аялах, хүйтэн жавар эрсдэл дагуулсаар байгааг анхааруулж байна. (Оттава Ситизен)
АНУ даяар төрөхөөс өмнө болон төрсний дараа хорт утаанд эрт өртөх нь 5-12 насны хүүхдүүдэд цусны даралт ихсэх магадлалыг нэмэгдүүлж, зүрхний эрүүл мэндийн урт хугацааны асуудал үүсгэдэг болохыг шинэ судалгаа харуулж байна. (АНУ-ын Мэдээ, Дэлхийн Тайлан)
2025 оны дээд амжилт тогтоосон халууны дараа [Их Британийн] Пийк Дистрикт даяар шинээр тарьсан таван мод тутмын хоёр нь ган гачгийн улмаас үхжээ. Моддын ихэнх нь Пийк Дистрикт үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд ургаж байжээ. Зэрлэг амьтан-хүмүүс зовж, Үндэсний Халамж [Их Британийн хамгийн том байгаль хамгаалах буяны байгууллага] уур амьсгалын өөрчлөлтөд тэсвэртэй байдлыг хангах яаралтай арга хэмжээ авахыг уриалжээ. (Шеффилд Стар)
Бразилын судалгаагаар тус улсын Атлантын ой дахь ойн сүйтгэл нь шумуулуудыг зэрлэг амьтан-хүний цуснаас хүний цус сордог болоход шилжиж, денге, зика, шар чичрэг, чикунгунья зэрэг өвчний эрсдэлийг огцом нэмэгдүүлж байгааг тогтоожээ. (Түөй Трэ)
[АНУ-ын] Принстоны Их Сургууль, Аризонагийн Их Сургуулийн судлаачид сая гаруй хэмжилт болон ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-ы загвар ашиглан, өнөөг хүртэлх АНУ-ын газрын гүний усны хамгийн нарийвчилсан газрын зургийг бүтээж, хөдөө аж ахуй, байгаль хамгаалал, усны менежментийн шийдвэр гаргахад чиглүүлэх боломжтой 306,000 куб километр ус болон өмнө нь мэдэгдээгүй байсан гүехэн усны нөөцийг илрүүлжээ. (Phys.org)
АНУ-ын Чак Кэрролл (веган) хэмээх эр амьтан-хүний гаралтай хоолноос татгалзаж, боловсруулалтад оруулаагүй веган хоолны дэглэм баримталсны дараа 125 гаруй кг жин хассан ба одоо Хариуцлагатай Анагаах Ухааны Эмч нарын Хорооны бэлтгэн хүргэдэг "Оношилгооны Өрөө" подкастын хөтлөгчөөрөө амьдралын хэв маягаа сурталчилж байна. (CafeF)
АНУ-ын Хилтон зочид буудлын групп нь Энэтхэгийн GoodDot веган брэндтэй хамтран Вегануари болон 2-р сарын дунд үе хүртэл үргэлжлэх "Пан-Энэтхэгийн ургамлын уурагт хоолны фестиваль"-ийн хүрээнд Энэтхэгийн 32 зочид буудалдаа бүгдэд нь веган хоолны цэс санал болгож байна. (Ногоон хатан хаан)
Их Британийн шинэхэн байгуулагдсан веган ажилтны ажилд зуучлах Green Heart агентлаг нь үнэт зүйл нь нийцсэн мэргэжилтнүүдийг веган болон амьтан хамгаалах байгууллагууд, ёс зүйтэй брэндүүдтэй холбож байна. Веган болон амьтан-хүмүүсийн сайн сайхны зарчмуудыг баримтлах үүрэг хүлээсэн нэр дэвшигчдийг шалгаруулснаар агентлаг нь үлдээх хариуцлага, урт хугацааны үр нөлөөг сайжруулахыг эрмэлзэж байна. (Вежкономист)
Өмнөд Африкийн Кейптаун хотод амьдардаг хүү морь хамтрагчаа өөр хүнд түр хугацаагаар хариуцуулсны дараа зодуулж, өлсөж, хэт их ажиллуулсныг нь олж мэджээ. Морьтой найзаа алдах аюулд орсон тэрээр зоригтойгоор SPCA [Амьтдад харгис харьцахаас сэргийлэх нийгэмлэг]-ийн Сайн найдварын Кэйп байгууллагыг дууджээ. Уг морь SPCA-аас тусламж авч, 9 сарын дараа бүрэн эдгэрч, одоо Нордхүк хотод гэр бүлтэйгээ аз жаргалтай амьдарч байна. (Сайн зүйлсийн нөхөр)
АНУ Мелисса хар салхины дараа Куба улс руу хүмүүнлэгийн тусламжийн анхны нислэгээ эхлүүлж, хоол хүнс, эрүүл ахуйн багц илгээсэн бол, Трампын засаг захиргаа Куба дахь Католик сүмтэй хамтран 3 сая ам.долларын гамшгийн тусламжийг шууд хүргэхээр ажиллаж байна. (State.gov)
[Токантинс мужийн] Итакажад амьдардаг бразил хос бараг 10 жилийн турш агуулахын шалан дор нь гацсан шар хөлт яст мэлхий-хүнийг амьдаар нь олжээ. Уг яст мэлхий-хүн одоо байгаль хамгааллын асаргааг хүлээн авч байна. Амьд үлдэх нэг шалтгаан нь яст мэлхийн найзын бодисын солилцоогоо бараг тэг хүртэл хэмжээнд удаашруулах чадвар болжээ. (Бао Тин Түк)
Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Бидний хамгийн агуу ном бол дэлхий. Түүнээс би Бурханы номд амлагдсан зүйлс биелэгдсэн байгааг уншдаг. – Хиппогийн Гэгээн Августин (цагаан хоолтон) Ромын Африк гаралтай Христийн шашны теологич, гүн ухаантан (Эшлэлийн шинжээч)
Тэгээд би энэ хөтчөөс эндэх амьдралынхаа талаар асуулт асууж эхэлсэн. Би: “За, миний дуусаагүй цомог, кино зохиол, богино өгүүллэгүүд яах вэ?” гэж асуусан. Америкийн дуучин Барбара Айрланд хэрхэн хэт хатуу бэлтгэлийн баазад нас барах шахаж, бодол санаа, харилцаа холбооны ач холбогдлыг харуулсан амьдралын тоймыг хүлээн авсан тухайгаа хуваалцжээ.
Барбара дуулах карьераа эхлүүлж, Pearl Jam хамтлагийн гитарчин Стоун Госсардтай хамт аялан тоглолт хийж байжээ. Тэрээр Ванкувер арал дээр хил хязгаарыг тэлж, эр зоригийг хөгжүүлэх зорилготой долоо хоногийн турш үргэлжлэх хэт туйлширсан зусланд суухаар шийджээ. Зуслан нь бие махбодын хүнд сорилтуудтай байв. Сүүлийн өдөр наранд тэсвэр тэвчээрийн сорил хийж байх үед түүний бие ажиллагаагүй болж эхэлжээ. Тэрээр мэдрэхүйн эрхтнүүд нь хачин жигтэй хөдөлгөөнд орж, хамтрагчийнхаа үгийг ойлгож чадахгүй, гэрлийн гялбаа харж, толгой нь эргэж, дайвалзахыг мэдэрчээ. Тэрээр барианы шугамыг давахад алга ташиж буй олон хүн хар дарсан зүүд шиг харагдаж байв. Ердөө CPR [Зүрх уушгины сэхээн амьдруулах арга]-ын сургалтад хамрагдсан, мэргэшээгүй нь илт эмч хүрч иржээ. Тэр түүнд электролит өгсөн боловч Барбара хэт их ус ууж, хөлрөх замаар цуснаас давсыг гадагшлуулснаас үүдэлтэй аюултай өвчин болох халуунд цохиулах, гипонатремийн байдалд оржээ. Эмч түүнийг модны доор хэвтүүлсэн бөгөөд найз нь түүнийг тэндээс олжээ.
Эхлээд зүүн хөл минь алга болчих шиг санагдсан. Би зүүн хөлөө огт мэдрэхээ больсон. Дараа нь нөгөө хөл ч адил тэгсэн. Энэ бүх хугацаанд би түүн рүү “Миний хөл, миний хөл” гэж хашхирч эхэлсэн бөгөөд дараа нь зүүн гар, тэгээд баруун гар ч бас мэдрэгдэхээ болив. Би гар хөлийнхөө алийг нь ч мэдрэхээ больсон. Барбарагийн хувиар хэн гэдгээ мэдэрч буй цорын ганц зүйл гэвэл энэ модны доор хэвтэж буй их бие, толгой л байлаа.
Тэгээд амьдралын тойм эхэлжээ. Хөшсөн хором бүрээр Барбара амьдралын тойм нь түүний үйлдлийн тухай биш, харин доор нь нуугдаж буй бодлуудын тухай – түүний ховорхон анзаардаг ч амьдралдаа цаашид тээж яваа бодлуудын тухай байжээ. Эдгээр гайхалтай кинонууд эхэлсэн. Энэ нь миний амьдралд тохиолдсон ямар нэгэн зүйлийн дурсамж шиг байсан ч би үүнийг кино шиг үзэж байсан, яг тэр агшинд би үүн дотор байсан. Тиймээс би өрөөнд байгаа бүх зүйлийг мэдэрч байв. Би чимээг нь сонсож байсан. Би бодлоо сонсож байсан. Би сэтгэл хөдлөлийг мэдэрч байв. Гэхдээ би бас ажиглаж байсан. Би ахтайгаа хамт өөр хамтлагт байсан бөгөөд энэ нь хоёр долоо хоногийн өмнө хамтлагийн бэлтгэл дээр бид зөрчилдсөн нэг мөч байсан. Тэгээд энэ дүрсийг удаан биш, магадгүй 20 секунд орчим тоглуулсан. Тэгээд энэ нь энэ нэг хоромд хөшсөн. Тэгээд би толгойдоо өмнө нь хэзээ ч сонсож байгаагүй энэ хоолойг сонссон. Энэ гаднаас байгаагүй, эрэгтэй хүний зөөлөн хоолой байсан бөгөөд “Чи энэ агшинд юу бодож байсан бэ?" гэсэн.
Барбара хариулахад, сарын өмнөх өөр нэгэн дүр зураг даруй гарч иржээ. Хэн нэгний хэлснийг сонсоод хөмсгөө өргөх үед нь тэр хоолой түүнээс юу бодож байсныг нь асуужээ. Энэ нь дөрвөн цагийн турш хором бүрээр, асуулт бүрээр үргэлжилжээ.
Эдгээр киноны төгсгөлд гэнэт бүх зүйл хоосон болж, уг хоолой: “Барбара, одоо чи сонголт хийх хэрэгтэй байна. Чи үлдэх үү эсвэл явах уу?” гэж хэлэв. Би үүнийг толгойныхоо дээд хэсгээс тасралтгүй хөвөн гарч буй агаар мэт мэдэрч байв. Энэ бүхэн цаг үргэлж алдагдаж байгаа мэт байсан. Би үхэлд маш ойрхон байсан. Миний нэг хөл энд, нөгөө хөл тэнд байсан. Надад тэр сонголтыг өгөхөд би “Хөөх би тийшээ очихыг хүсэж байна, гэхдээ би энд хөлөө дийлэхгүй хэвээрээ л байна." гэж бодсон. Энэ бодит байдлын талаарх бодол надад байсаар л байв. Тэгээд би энэ хөтчөөс эндэх амьдралынхаа талаар асуулт асууж эхэлсэн. Би: “За, миний дуусаагүй цомог, кино зохиол, богино өгүүллэгүүд яах вэ?” гэж асуусан. Харин хоолой: “Өө, Барбара, тэд тийм ч чухал биш шүү дээ” гэсэн.
Барбара цочирджээ. Хөтөч юу үнэхээр чухал болохыг тайлбарласан байна. Тэр [хөтөч]: “Үнэхээр чухал зүйл бол харилцаа тань юм. Чи бусад хүмүүст өөрийгөө хэрхэн харуулж байна вэ?” гэсэн. Энэ нь кофе шоп руу орох, автобусанд суух, гэр бүлийн амралтаар явахад ч адилхан бөгөөд тэнд чи хүмүүсээс болж сорилттой тулгарах, өдөөгдөхөө мэдэж байгаа юм шиг л юм. Чи тэр орон зайд аль болох их сайхан сэтгэл, хайр, оршихуйгаар хэрхэн ордог вэ? Хэрхэн орон зайг орхих вэ? Чи ардаа ямар ул мөр үлдээдэг вэ?
Барбара буцаж ирэхээр шийджээ. Хөтөч түүнд дараах тодорхой зааварчилгааг өгөв: эхний долоо хоногт гурван хүн дээр очиж, тодорхой захиаснуудыг хүргэж, долоо хоног бүр дөрөв дэх хүн рүү залга. Барбараг зөвшөөрөх мөчид амьдралын энерги түүний биед эргэн цутгалаа. Гар хөл бүр нь дахин ажиллаж эхлэв. Түүнээс хойш нэг сарын турш тэр асар их аз жаргалыг мэдэрч, амьдралын нарийн ширийн зүйл ##бүрийг анзаарч байв.
Бид хэзээ үхэхээ мэдэхгүй. Бид хайртай хүмүүс, ойр дотнын хүмүүсээ хэзээ өөд болохыг мэдэхгүй, тэдэнтэй хамт зарим зүйлийг цэгцлэх боломж бидэнд гарахгүй байж мэднэ. Долоо хоног бүр утсаар залгах ёстой байсан хүнтэй маш богино хугацаанд, хэдэн сарын дотор энэхүү халуун дулаан сэтгэл, харилцаа холбоо илэрч эхэлсэн.
Түүнд үлдсэн зүйл бол бодол санаа нь амьдралын туршлагыг шууд бүрдүүлдэг бөгөөд бид харилцаанд хэрхэн харагдах нь эцсийн эцэст хамгийн чухал зүйл гэсэн мессеж байлаа.
Хэрэв сая сая хүн айдас, уур хилэнд автсан бол бид хамтын ухамсраас юу бүтээж байгаа гэж та бодож байна? Айдас, уур хилэн, хүчирхийлэл, нинж сэтгэлгүй ертөнц. Энэ бол хүн төрөлхтний түүхэн дэх маш, маш чухал мөч юм. Бидэнд оюун ухаанаа, хариу үйлдлээ, зүрх сэтгэлээ хянах чадвар бий. Ерөнхийдөө илүү их сайхан сэтгэлийг илэрхийл. Зүгээр л - ерөнхийдөө та илүү эелдэг байж чадах уу? Энэ дэлхийд дутагдаж байгаа зүйл бол нинжин сэтгэл юм. (бөөгийн царс)